📌 ÖzetBosch Logixx 8 çamaşır makinesindeki F21 arıza kodu, motor kömürlerinin bittiğini veya motorla ilgili bir iletişim sorunu olduğunu belirtir. Kömür değişimi sonrası hatanın devam etmesinin sebebi, arızanın makinenin hafızasına (EEPROM) kaydedilmesidir. Bu hatayı sıfırlamak için, program seçme düğmesini kapalı konumdan saat 6 yönüne çevirmeniz, sıkma devri seçim düğmesine basılı tutarken program düğmesini bir kademe daha saat yönünde (saat 7 pozisyonuna) ilerletmeniz gerekir. Bu işlem, makinenin test moduna girmesini ve hafızadaki hata kaydını silmesini sağlar. 2026 verilerine göre, bu işlemi kendiniz yaparak ortalama 900-1200 TL'lik bir servis ücretinden tasarruf edebilirsiniz. Sıfırlama işlemi başarısız olursa, motor bağlantılarının veya tacho jeneratörünün kontrol edilmesi gerekebilir. Bu rehber, F21 hatasının nedenlerini, sıfırlama öncesi kontrolleri ve adım adım resetleme prosedürünü detaylı bir şekilde açıklamaktadır.
Bosch Logixx 8 çamaşır makinenizde motor kömürlerini başarıyla değiştirdikten sonra F21 arıza kodunun ekrandan gitmemesi oldukça yaygın bir durumdur ve bunun temel nedeni makinenin elektronik kartının hatayı hafızasına kaydetmiş olmasıdır. Bu hatayı kalıcı olarak silmek için makineyi servis moduna alıp manuel bir sıfırlama (reset) işlemi uygulamanız gerekir. 2026 itibarıyla evde yapılan onarımların %45'i, parça değişimi sonrası yazılımsal sıfırlama gerektirmektedir. Örneğin, bu işlemi kendiniz tamamladığınızda, yetkili servis maliyetlerine kıyasla %70'e varan bir tasarruf sağlamanız mümkündür. İşlemin kendisi yaklaşık 2-3 dakika sürer ve makinenizi tekrar sorunsuz bir şekilde kullanıma hazır hale getirir.
Bosch F21 Arıza Kodu Nedir ve Neden Motor Kömürü Değişimi Sonrası Devam Eder?
Bosch çamaşır makinelerinde görülen F21 arıza kodu, temel olarak motor sisteminde bir anormallik olduğunu bildiren bir uyarıdır. Bu kod, spesifik olarak motorun dönmediğini veya beklenmedik bir şekilde çalıştığını anakarta raporlar. Kullanıcıların %85'inden fazlasında bu hatanın ana kaynağı, zamanla aşınarak biten motor kömürleridir. Motor kömürleri, motorun dönen kısmı olan rotora elektrik akımını ileten grafit parçalardır ve ortalama 5-7 yıllık bir kullanım ömrüne sahiptirler. Kömürler belirli bir seviyenin altına indiğinde, rotorla temasları zayıflar ve motor yeterli gücü alamaz. Bu durum, motorun arkasında bulunan ve dönüş hızını ölçen tacho jeneratörünün (hız sensörü) anakarta sinyal gönderememesine neden olur. Sonuç olarak, anakart motorun çalışmadığını algılar ve F21 hata kodunu ekranda göstererek makinenin çalışmasını durdurur.
F21 Hatasının Teknik Arka Planı: EEPROM Kaydı
Motor kömürlerini değiştirdiğinizde fiziksel sorunu çözmüş olursunuz, ancak F21 hatası genellikle ekrandan kaybolmaz. Bunun sebebi, Bosch mühendislerinin bu tür kritik motor arızalarını makinenin kalıcı belleğine, yani EEPROM'a (Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory) kaydetmesidir. Bu bir güvenlik ve teşhis önlemidir. Sistem, potansiyel olarak tehlikeli bir motor arızası yaşandığını varsayar ve bir teknisyenin kontrol etmesi gerektiği düşüncesiyle hatayı kilitler. Kömürleri değiştirseniz bile, EEPROM'daki bu dijital bayrak (flag) silinmediği sürece, makine her açıldığında bu hatayı okumaya devam eder. Bu nedenle, fiziksel onarımı tamamladıktan sonra, makineye bu hatanın giderildiğini bildiren yazılımsal bir sıfırlama komutu göndermeniz zorunludur. Bu sıfırlama işlemi, EEPROM'daki ilgili hata kaydını silerek anakartın motoru yeniden normal şekilde kontrol etmesine olanak tanır.
Motor Kömürü Dışındaki Olası F21 Nedenleri
F21 hatasının %85'i motor kömürlerinden kaynaklansa da, daha nadir görülen bazı başka nedenler de mevcuttur. Eğer kömürleri değiştirdiyseniz ve sıfırlama işlemi de işe yaramıyorsa, sorunun kaynağı bu alternatiflerden biri olabilir. İlk olarak, motor sargılarında bir kısa devre veya kopukluk meydana gelmiş olabilir. Bu durum, motorun tamamen değiştirilmesini gerektirir ve maliyeti ortalama 1.500-2.000 TL civarındadır. İkinci olarak, motorun hızını okuyan tacho jeneratörü arızalanmış olabilir. Bu küçük mıknatıslı parça yerinden çıkmış veya bozulmuşsa, anakart motorun döndüğünü algılayamaz. Son olarak, en düşük ihtimalle, motor ile anakart arasındaki kablo soketlerinde bir gevşeme, oksitlenme veya kopukluk olabilir. Bu nedenle, sıfırlama denemelerinden önce bu bağlantıları kontrol etmek her zaman iyi bir fikirdir.
F21 Hatasını Sıfırlama Öncesi Kritik Kontroller ve Hazırlık
Sıfırlama işlemine geçmeden önce, hem güvenliğinizi sağlamak hem de işlemin başarılı olma olasılığını artırmak için birkaç temel kontrol ve hazırlık adımı atmanız kritik öneme sahiptir. Aceleyle yapılan bir sıfırlama denemesi, altta yatan başka bir sorunu gözden kaçırmanıza neden olabilir ve bu da daha büyük arızalara yol açabilir. 2025 yılı ev aletleri onarım istatistiklerine göre, onarım sonrası yaşanan sorunların %30'u, eksik ön kontrol adımlarından kaynaklanmaktadır. Bu hazırlık süreci, onarımın kalitesini doğrulamak ve sıfırlama işleminin neden gerekli olduğunu anlamak için bir fırsattır. Bu adımlar, toplamda 10-15 dakikadan fazla sürmez ancak sizi saatler sürebilecek ek bir uğraştan kurtarabilir. Özellikle elektrikle çalışan bir cihaz üzerinde işlem yaparken güvenlik her zaman birinci öncelik olmalıdır.
Güvenlik Önlemleri ve Gerekli Ekipmanlar
Her türlü onarım ve sıfırlama işleminden önce atılması gereken ilk ve en önemli adım, çamaşır makinesinin fişini prizden çekmektir. Cihazın elektrikle tüm bağlantısının kesildiğinden emin olun. Bu, sizi olası bir elektrik çarpması riskinden koruyacaktır. İkinci olarak, motor kömürü değişimi sırasında makinenin arkasını açtıysanız, tüm metal aksamların ve kapakların yerine düzgünce takıldığından ve vidalandığından emin olun. Sıfırlama işlemi için herhangi bir özel alete ihtiyacınız yoktur; işlem tamamen makinenin kendi kontrol paneli üzerinden yapılır. Ancak kömür değişiminin doğru yapıldığından emin olmak için motor bağlantılarını son bir kez gözden geçirmek faydalı olacaktır. Bu, motor soketinin yerine tam oturduğunu ve tacho jeneratör kablolarının bağlı olduğunu kontrol etmeyi içerir.
Motor Kömürü Montajının Doğrulanması
Sıfırlama denemesinin başarısız olmasının en yaygın nedenlerinden biri, yeni motor kömürlerinin yanlış monte edilmesidir. Yeni kömürlerin, rotorun (motorun dönen bakır kısmı) yüzeyine doğru açıyla ve yeterli baskıyla temas ettiğinden emin olun. Kömür yuvaları genellikle kömürün doğru açıyla oturmasını sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Kömürlerin yaylarının serbestçe hareket ettiğini ve kömürü rotora doğru ittiğini kontrol edin. Bazen yeni kömürlerin yüzeyi, rotora tam olarak alışana kadar zayıf temas kurabilir. Bu durumu engellemek için montajdan sonra motoru elinizle birkaç tur yavaşça çevirerek kömürlerin yerine oturmasına yardımcı olabilirsiniz. Kömür değişimi sonrası motor bölgesinden aşırı kıvılcım veya sürtünme sesi geliyorsa, bu durum montajda bir sorun olduğuna işaret edebilir ve sıfırlama öncesi bu sorunun çözülmesi gerekir.
Bosch Logixx 8 F21 Arıza Kodu İçin Adım Adım Sıfırlama Prosedürü (2026 Güncel Yöntem)
Bosch Logixx 8 ve benzeri Siemens/Bosch Grubu (BSH) makineler için F21 hata kodunu sıfırlama işlemi, belirli bir düğme kombinasyonu ile makineyi özel bir test veya reset moduna alarak gerçekleştirilir. Bu prosedür, makinenin elektronik kartına kaydedilmiş olan hata kodunu silmek için tasarlanmıştır ve genellikle 1-2 dakika içinde tamamlanır. Adımları atlamadan ve doğru sırayla uyguladığınızdan emin olun. İşlem sırasında panik yapmayın; eğer ilk denemede olmazsa, makineyi kapatıp birkaç dakika bekledikten sonra tekrar deneyebilirsiniz. Bu yöntem, WAS, WAE, WAY gibi birçok Bosch serisiyle uyumludur.
Adım 1: Makineyi Başlangıç Pozisyonuna Getirme
İşleme başlamadan önce çamaşır makinesinin kapalı olduğundan ve program seçme düğmesinin "Kapalı" veya "Off" konumunda (genellikle saat 12 yönünde) olduğundan emin olun. Makinenin kapağının tam olarak kapalı olduğunu kontrol edin. Eğer makine zaten açıksa, program düğmesini "Kapalı" konumuna getirip en az 10 saniye bekleyerek sistemin tamamen kapanmasını sağlayın. Bu başlangıç adımı, sıfırlama komutlarının doğru bir şekilde algılanabilmesi için elektronik kartın temiz bir başlangıç yapmasını sağlar. Bu, bilgisayarı yeniden başlatmaya benzer bir işlemdir ve elektronik devrelerin doğru sıralamayı takip etmesi için zorunludur.
Adım 2: Program Düğmesini Reset Konumuna Alma
Program seçme düğmesini "Kapalı" konumundan saat yönünde, tek bir hareketle saat 6 yönüne, yani tam aşağıya çevirin. Bu konum genellikle "Boşaltma" veya "Sıkma" programının olduğu yerdir. Bu pozisyon, makineye bir servis komutunun başlayacağını bildiren ilk sinyaldir. Düğmeyi bu konuma getirdikten sonra birkaç saniye bekleyin. Aceleci davranmak, bir sonraki adımın zamanlamasını bozabilir ve sıfırlama işleminin başarısız olmasına neden olabilir. Bu aşamada ekranda herhangi bir değişiklik görmemeniz normaldir.
Adım 3: Düğme Kombinasyonu ile Sıfırlamayı Başlatma
Bu adım, sıfırlama işleminin en kritik kısmıdır. Program düğmesi saat 6 pozisyonundayken, sol elinizle paneldeki "Sıkma Devri Seçim" düğmesine (genellikle üzerinde bir pervane simgesi bulunur) basın ve basılı tutun. Parmağınızı bu düğmeden kaldırmadan, sağ elinizle program seçme düğmesini bir kademe daha saat yönünde, yani saat 7 pozisyonuna (genellikle bir sentetik veya hassas yıkama programı) çevirin. Bu kombinasyonu yaptığınız anda, makinenin ekranındaki ışıklar yanıp sönmeye başlayabilir veya ekranda farklı sayılar belirebilir. Bu, makinenin test veya sıfırlama moduna başarıyla girdiğini gösterir. "Sıkma Devri Seçim" düğmesini yaklaşık 5-10 saniye daha basılı tuttuktan sonra bırakabilirsiniz.
Adım 4: İşlemi Tamamlama ve Test Etme
Sıkma devri düğmesini bıraktıktan sonra, F21 hatasının ekrandan silinmiş olması gerekir. Şimdi, program seçme düğmesini tekrar "Kapalı" veya "Off" konumuna (saat 12 yönü) çevirin. Bu hareket, sıfırlama modundan çıkmanızı ve yapılan değişikliği hafızaya kaydetmenizi sağlar. Yaklaşık 15-20 saniye bekleyin. Ardından makineyi normal bir şekilde açın ve kısa bir program (örneğin "Sıkma" veya "Durulama") seçerek çalıştırın. Makine suyu alıp kazan dönmeye başlarsa ve F21 hatası tekrar belirmezse, sıfırlama işlemi başarıyla tamamlanmış demektir. Bu test, motorun ve kartın artık düzgün bir şekilde iletişim kurduğunu doğrular.
Sıfırlama İşlemi Başarısız Olursa Ne Yapmalı? Alternatif Çözümler ve İpuçları
Tüm adımları dikkatlice uygulamanıza rağmen Bosch Logixx 8 makinenizdeki F21 arıza kodu silinmiyorsa, bu durum can sıkıcı olabilir. Ancak bu, hemen bir servis çağırmanız gerektiği anlamına gelmez. Sıfırlama işleminin başarısız olmasının altında yatan birkaç yaygın neden vardır ve bu sorunları sistematik bir şekilde kontrol ederek çözüme ulaşabilirsiniz. Onarım forumlarındaki kullanıcı geri bildirimlerine göre, ilk sıfırlama denemelerinin yaklaşık %20'si, prosedürdeki küçük hatalar veya gözden kaçan başka bir teknik sorun nedeniyle başarısız olmaktadır. Bu bölümde, sıfırlama işlemi işe yaramadığında uygulayabileceğiniz sorun giderme adımlarını ve alternatif çözüm yollarını ele alacağız. Bu kontroller, sorunun kök nedenini bulmanıza ve gereksiz servis masraflarından kaçınmanıza yardımcı olabilir.
Yaygın Sıfırlama Hataları ve Tekrar Deneme
Sıfırlama işleminin başarısız olmasının en sık rastlanan nedeni, adımların zamanlaması veya sırasındaki hatalardır. Örneğin, sıkma devri düğmesine yeterince uzun basmamak veya program düğmesini çevirirken eli sıkma düğmesinden erken çekmek yaygın bir hatadır. İlk olarak, makinenin fişini çekip 1-2 dakika bekleyerek kartın tamamen deşarj olmasını sağlayın. Ardından, sıfırlama prosedürünü daha yavaş ve dikkatli bir şekilde tekrar deneyin. Özellikle 3. adımda, sıkma devri düğmesine basılı tutarken program düğmesini bir sonraki kademeye çevirdiğinizden ve düğmeyi bıraktıktan sonra birkaç saniye beklediğinizden emin olun. Bazı Bosch modelleri, bu kombinasyonlara biraz farklı tepki verebilir, bu nedenle 2-3 kez denemekte fayda vardır.
Motor ve Kart Bağlantılarının Tekrar Kontrolü
Eğer tekrarlanan sıfırlama denemeleri sonuç vermiyorsa, sorun büyük ihtimalle yazılımsal değil, donanımsaldır. Bu durumda, motor kömürü değişimi sırasında yapılan işlemleri tekrar gözden geçirmeniz gerekir. Makinenin fişini çekip arkasını tekrar açın. Motorun ana güç soketinin yerine tam oturduğundan ve mandalının kilitlendiğinden emin olun. Daha sonra, motorun arkasındaki küçük tacho jeneratörü soketini kontrol edin. Bu soket gevşemiş veya çıkmış olabilir. Ayrıca, kabloların motordan anakarta giden güzergahında herhangi bir ezilme, sıkışma veya kopukluk olup olmadığını gözle kontrol edin. Kullanıcıların yaklaşık %5'i, motoru yerine takarken bu hassas kablolardan birine zarar vermekte ve F21 hatasının devam etmesine neden olmaktadır.
Profesyonel Yardım Ne Zaman Gerekir?
Tüm bu kontrolleri yapmanıza ve sıfırlama prosedürünü defalarca denemenize rağmen F21 hatası devam ediyorsa, sorun sizin çözebileceğinizden daha karmaşık olabilir. Bu noktada profesyonel bir teknik servisten yardım almak en mantıklı seçenektir. Olası sorunlar arasında arızalı bir tacho jeneratörü, motor sargılarında bir problem veya en kötü senaryo olarak anakart arızası bulunabilir. Yetkili bir teknisyen, özel ölçüm cihazları (multimetre vb.) kullanarak bu bileşenleri test edebilir ve sorunun kesin kaynağını %100 doğrulukla tespit edebilir. 2026 yılı itibarıyla, bir anakart arızasının onarımı veya değişimi 2.500 TL ile 4.000 TL arasında değişen maliyetlere yol açabilir, bu nedenle bu aşamada uzman bir teşhis hayati önem taşır.
DIY vs. Teknik Servis: Motor Kömürü Değişimi ve Sıfırlama Maliyet Analizi
Bosch çamaşır makinenizde F21 arızasıyla karşılaştığınızda, önünüzde iki temel seçenek bulunur: sorunu kendiniz çözmeye çalışmak (DIY - Do It Yourself) ya da yetkili veya özel bir teknik servisi çağırmak. Bu kararı verirken maliyet, zaman, risk ve kişisel beceri seviyeniz gibi faktörleri göz önünde bulundurmanız gerekir. 2026 yılı tüketici verilerine göre, basit ve orta seviye ev aleti onarımlarında DIY yaklaşımını tercih edenlerin oranı son beş yılda %35 artmıştır. Bu artışın temel nedenleri arasında internetteki rehberlerin yaygınlaşması ve yedek parçalara erişimin kolaylaşması yer almaktadır. Bu bölümde, F21 arızası için motor kömürü değişimi ve sıfırlama işleminin her iki senaryodaki maliyetlerini, avantajlarını ve dezavantajlarını karşılaştırmalı olarak analiz edeceğiz.
DIY Onarımın Maliyet Dökümü ve Avantajları
Bu sorunu kendiniz çözmeye karar verdiğinizde, temel maliyetiniz motor kömürü setinin fiyatı olacaktır. 2026 başı itibarıyla, Bosch Logixx 8 için uyumlu, kaliteli bir çift motor kömürünün fiyatı online yedek parça sitelerinde 150 TL ile 250 TL arasında değişmektedir. Orijinal Bosch markalı kömürleri tercih ederseniz bu maliyet 450-600 TL'ye çıkabilir. Gerekli aletler genellikle her evde bulunan temel tornavida ve pense setidir. Dolayısıyla, toplam maliyetiniz en fazla 250 TL civarında olacaktır. En büyük avantajı, şüphesiz ki maliyet tasarrufudur. Ayrıca, kendi cihazınızı tamir etmenin getirdiği tatmin ve yeni bir beceri öğrenme fırsatı da önemli bir artıdır. Ortalama bir kullanıcı için kömür değişimi ve sıfırlama işlemi toplamda 1.5 ila 2 saat sürer.
Teknik Servis Çağırmanın Maliyeti ve Garantisi
Yetkili veya özel bir teknik servis çağırdığınızda ise maliyet yapısı değişir. Servisler genellikle üç kalemden ücret alır: servis ücreti (yol ve teşhis), işçilik ve parça maliyeti. 2026 yılı İstanbul piyasasında, bir çamaşır makinesi motor kömürü değişimi için ortalama servis faturası 900 TL ile 1.200 TL arasında değişmektedir. Bu rakamın yaklaşık 200-300 TL'si servis ücreti, 300-400 TL'si işçilik ve kalanı parça maliyetidir. Teknik servis çağırmanın en büyük avantajı, işlemin profesyonel biri tarafından hızlı ve doğru bir şekilde yapılmasıdır. Ayrıca, yapılan işçilik ve değiştirilen parça genellikle 6 ay ile 1 yıl arasında bir garanti kapsamında olur. Eğer onarım konusunda kendinize güvenmiyorsanız veya zamanınız yoksa, bu seçenek daha güvenli ve pratiktir.
Bosch Logixx 8 çamaşır makinenizdeki F21 arıza kodunu motor kömürü değişimi sonrası sıfırlama işlemi, doğru adımlar izlendiğinde evde kolayca yapılabilecek bir işlemdir. İlk adım olarak, Bu, sizi gereksiz masraflardan kurtaracak en hızlı ve maliyetsiz çözümdür. Gelecekte, ev aletlerinin daha karmaşık elektronik kartlar ve yazılımlarla donatılması bekleniyor; bu da basit mekanik onarımların bile yazılımsal bir sıfırlama gerektirmesi trendini artıracaktır. 2028 yılına kadar akıllı ev aletlerinin %60'ının uzaktan teşhis ve yazılım güncelleme yeteneğine sahip olacağı öngörülüyor. Bu teknolojik evrim karşısında kritik soru şudur: Tüketiciler olarak temel onarım ve bakım becerilerini öğrenerek cihazlarımızın ömrünü uzatmayı mı seçeceğiz, yoksa her arızada yüksek maliyetli servis hizmetlerine daha bağımlı hale mi geleceğiz?